Unikalne znalezisko z podobozu KL Auschwitz w Trzebini w zbiorach Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau

Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau wzbogaciła swoje zbiory o wyjątkowy artefakt – elementy metalowego baraku z podobozu KL Auschwitz w Trzebini. Odkrycie to stanowi cenny i rzadki dowód materialny, który przybliża nam codzienne życie więźniów podczas II wojny światowej oraz tragiczne realia funkcjonowania nazistowskich obozów koncentracyjnych.

Podobóz KL Auschwitz w Trzebini, położony przy rafinerii ropy naftowej, został utworzony w sierpniu 1944 roku. Wcześniej na tym terenie znajdował się obóz dla brytyjskich jeńców wojennych. Po ich przetransportowaniu do innego obozu, na miejsce sprowadzono około 800 więźniów, głównie pochodzenia żydowskiego. Obóz otoczony był ogrodzeniem z drutu kolczastego, podłączonym do prądu, a wejście prowadziło przez drewnianą bramę z napisem „Arbeitslager Trzebinia”.

Więźniowie w Trzebini byli zmuszani do ciężkich prac przy rozbudowie infrastruktury rafinerii. Ich zadania obejmowały kopanie rowów, układanie rurociągów, budowę kanalizacji, torów kolejowych oraz schronów. Warunki pracy były ekstremalnie trudne, a liczne naloty bombowe dodatkowo zwiększały ryzyko i śmiertelność wśród więźniów. Po jednym z takich nalotów w sierpniu 1944 roku, więźniowie musieli także usuwać zniszczenia i niewybuchy. Wobec wysokiej śmiertelności, SS zamontowało na terenie obozu metalowe krematorium opalane mazutem.

W styczniu 1945 roku, w obliczu nadciągających wojsk alianckich, więźniów ewakuowano z Trzebini. Marsz śmierci zaprowadził ich do Rybnika, skąd koleją przewieziono ich do obozów Sachsenhausen i Bergen-Belsen. Dla wielu z nich była to ostatnia podróż.

Fragmenty metalowego baraku, które przetrwały do naszych czasów, zostały niedawno odkryte i pozyskane przez Fundację Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau. Baraki te były wyjątkowe ze względu na swoją konstrukcję – wykonane z blachy falistej, co nadawało im specyficzny wygląd i trwałość. Po wojnie większość takich konstrukcji została rozebrana, a materiały wykorzystano do budowy różnych obiektów w okolicy.

Prezes fundacji, Agnieszka Molenda-Kopijasz, zaznacza, że odkrycie to jest wyjątkowe. „To bardzo cenne i rzadkie znalezisko, ponieważ w podobozie w Trzebini było tylko sześć takich baraków. Pozyskane przez nas elementy są jedynymi znanymi, jakie się zachowały” – mówi. Odkryte fragmenty zawierają oryginalne techniczne sygnowania oraz odręczne oznaczenia, co dodaje im autentyczności i wartości historycznej.

Elementy baraku zostaną poddane starannej konserwacji, a następnie staną się częścią nowej wystawy poświęconej podobozom KL Auschwitz. Fundacja planuje stworzenie ekspozycji, która umożliwi zwiedzającym lepsze zrozumienie codziennych realiów życia w obozach koncentracyjnych oraz trudnych warunków, z jakimi musieli zmierzyć się więźniowie.

Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau koncentruje się na ochronie i zachowaniu artefaktów związanych z obozami koncentracyjnymi, które często znajdują się w rękach prywatnych. Działania te mają na celu edukację społeczeństwa i utrzymanie pamięci o ofiarach nazistowskich zbrodni.

Znalezisko z Trzebini to ważny element historii, który pomaga w zachowaniu pamięci o tragicznych wydarzeniach II wojny światowej. Dzięki staraniom fundacji, te cenne artefakty zostaną zachowane i udostępnione publiczności, stanowiąc świadectwo brutalności nazistowskiego reżimu oraz heroizmu i cierpienia jego ofiar.

Fot: Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau

na podstawie: Dzieje.pl