
W ostatnim czasie do urzędu w Lublinie trafiły dwa fascynujące zabytki kamienne, które stanowią ważny element dziedzictwa kulturowego. Pierwszy z nich, przekazany przez pana Pawła Jaroszyńskiego, to fragment kamiennego topora z guzikowatym obuchem. Odkrycie to miało miejsce podczas prac budowlanych w miejscowości Łuszczów, gm. Wolka.
Topór ten, zachowany w postaci górnego fragmentu, obejmuje obuch wraz z częścią przy przewierconym otworze. Jego długość wynosi około 5,5 cm, a średnica obucha to 4,5 cm, przy pierwotnej średnicy otworu wynoszącej około 2 cm. Wytwory tego typu wiąże się z neolityczną kulturą pucharów lejkowatych, a ich kształt jest odzwierciedleniem form miedzianych z południa Europy.
Przez większość czasu topory z guzikowatym obuchem znane były głównie z obiektów grobowych, jednak na terenie osad występują raczej rzadko, przeważnie w postaci fragmentów. Przyjmuje się, że nie służyły one do codziennych prac, lecz były raczej przedmiotami prestiżowymi, być może nawet brońmi lub atrybutami władzy.
Region Lubelski jest bogaty w pozostałości osadnictwa ludności kultury pucharów lejkowatych, z których wiele zlokalizowanych jest na Płaskowyżu Nałęczowskim, ale także w Lublinie i jego okolicy.
Drugim zabytkiem, odkrytym przez pana Jakuba Kołtuna, jest retuszowane krzemienne narzędzie. Przekazany do urzędu fragment ma długość 4,5 cm i szerokość 2,7 cm, wykonany został z krzemienia narzutowego i uformowany za pomocą obustronnego retuszu. Wstępna analiza wskazuje, że narzędzie to mogło pełnić rolę grotu, co jednak będzie musiało zostać potwierdzone w trakcie badań mikroskopowych.
Zabytek ten wstępnie wiąże się z wczesną epoką brązu, przypuszczalnie z kulturą mierzanowicką, która również pozostawiła swoje ślady na terenie Lubelszczyzny. W miejscach odkrycia brak jednak zaewidencjonowanych stanowisk archeologicznych.
Zabytki te, po dalszych badaniach, zostaną przekazane do Muzeum Narodowego w Lublinie, aby mogły zostać odpowiednio zabezpieczone i udostępnione dla celów naukowych oraz edukacyjnych.
Bibliografia:
Jerzy Libera, Andrzej Rozwałka, Zanim powstał Lublin
Jolanta Michalak-Ścibor: Kolekcja kamiennych toporów i krzemiennych siekier w zbiorach Muzeum Regionalnego w Łęcznej, Archeologia Polski Środkowowschodniej T. V, 2000
Źródło: FB Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków